Loading...
شما از نسخه قدیمی این مرورگر استفاده میکنید. این نسخه دارای مشکلات امنیتی بسیاری است و نمی تواند تمامی ویژگی های این وبسایت و دیگر وبسایت ها را به خوبی نمایش دهد.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه به روز رسانی مرورگر اینجا کلیک کنید.
شنبه 28 فروردین 1400 - 22:39

5
اسفند
آشنایی با خواص دارویی سیاه دانه

آشنایی با خواص دارویی سیاه دانه

سیاه‌د انه گیاهی است علفی و یكساله به ارتفاع تا 40 سانتی‌متر كه گاه از كرك‌های ظریف پوشید ه شد ه است. برگ‌های آن د ارای تقسیمات زیاد ی است به طوری كه باریك و به شكل نخ‌مانند  د رآمد ه است. گل‌ها تك‌تك بر روی ساقه قرار گرفته‌اند .

د کتر محمد حسین صالحی سورمقی : متخصص فارماکوگنوزی استاد  د انشکد ه د اروسازی

 

تحریریه زندگی آنلاین : سیاه‌د انه گیاهی است علفی و یكساله به ارتفاع تا 40 سانتی‌متر كه گاه از كرك‌های ظریف پوشید ه شد ه است. برگ‌های آن د ارای تقسیمات زیاد ی است به طوری كه باریك و به شكل نخ‌مانند  د رآمد ه است. گل‌ها تك‌تك بر روی ساقه قرار گرفته‌اند  و به رنگ سفید  مایل به شیری می‌باشند . كناره‌ی گلبرگ‌ها اكثراً‌ به صورت نوار نازكی به رنگ سبز و یا مایل به آبی می‌باشد . د انه‌های این گیاه سیاه‌رنگ، زاویه‌د ار و معطر است و د ر صورتی كه له شوند ، بوی تند تری از آنها ساطع می‌شود . گل‌ها بیشتر د ر بهار ظاهر می شوند  و د انه‌ها د ر تابستان به رشد  كامل می‌رسند . سیاه‌د انه د ر جنوب اروپا، بعضی از نواحی آسیا و نقاط مختلفی از ایران می‌روید . قسمت مهم و مورد  استفاد ه‌ی آن د انه‌ها هستند .

 

 

  تركیبات مهم:

یكی از اصلی‌‌ترین تركیبات د انه‌ی این گیاه روغن ثابت است كه حد ود  40 د رصد  از وزن آن را تشكیل می‌د هد . مهم‌ترین اسید های چرب این روغن لینولئیك، اولئیك، پالمتیك و استئاریك است. اسانس سیاه‌د انه حد اكثر 4/1 د رصد  می‌باشد  كه مهم‌ترین اجسام آن تیموكینون و نیژلون است.

 د یگر تركیبات مهم سیاه‌د انه عبارتند  از: آلكالوئید  از جمله نی‌ژلامین‌ان‌اكساید ، ساپونین از جمله ملانتین، اسید های آمینه از جمله آرژینین، میتونین، لیزین، گلیسین و لوسین، فیتواسترول‌ها، پروتئین به میزان 21 د رصد ، كربوهید رات 35 د رصد ، چربی 36 د رصد ، فیبر خام، املاح كلسیم، آهن، سد یم، پتاسیم، اسید های گلوتامیك و آسكوربیك.

 

بیشتربخوانید:

باید و نبایدهای مصرف سیاه دانه

 

  تاریخچه:

بر طبق مد ارك موجود ، مصرف سیاه‌د انه به 2000 سال پیش باز می‌گرد د  و بنا به برخی گزارش‌ها، استفاد ه سنتی د انه آن مربوط به 1400 سال قبل می‌شود . سیاه‌د انه د ر مقبره توتن‌خامن آشاه پید ا شد . مصرف آن د ر خاورمیانه آغاز و د ر سراسر آروپا و آفریقا گسترد ه شد . مصریان باستان معتقد  بود ند  كه گیاهان د ارویی مانند ه سیاه‌د انه، نقش مهمی د ر زند گی پس از مرگ د ارند . د یوسكورید ، پزشك یونانی، د ر قرن اول بعد  از میلاد ، بر اساس مد اركی، مصرف د انه گیاه را برای مشكلات متنوعی از جمله: سرد رد ، د ند ان‌د رد ، گرفتگی بینی و كرم‌های رود ه‌ای موثر می‌د اند .

  د اروشناختی و اثرات مهم:

یكی از مهم‌ترین خواص سیاه‌د انه تأثیر مطلوب آن بر سیستم رود ه‌ای – معد ه‌ای است. این گیاه ضد  نفخ بود ه و د ر رفع كولیك مؤثر می‌باشد . همچنین د ر د رمان اسهال (ساد ه و خونی)، رفع یبوست و تسكین هموروئید  (بواسیر) مؤثر است.

طی مطالعات فراوان تأثیر سیاه‌د انه د ر بالا برد ن مقاومت و ایمنی بد ن و اثرات ضد  سرطانی آن به اثبات رسید ه است. تحقیقات نشان د اد ه است كه مخلوط گیاهان سیاه‌د انه و زعفران به همراه سیستئین و ویتامین E اثرات جانبی سیس‌پلاتین (شامل عوارض نفروتوكسیسیته سیس پلاتین) را د ر موش‌های آزمایشگاهی كاهش می‌د هد .

همچنین، سیاه‌د انه د ر آزمایش‌های خارج از بد ن باعث افزایش تعد اد ی از اینتركولین‌های انسانی و تغییر ماكروفاژها شد ه است. همین آزمایش‌ها خاصیت ضد  تومور (ضد  بعضی سلول‌های كارسینوما) سیاه‌د انه را نشان د اد ه است. این آزمایش‌ها د ر د اخل بد ن نیز به طور كامل انجام شد ه است.

د ر كشت سلول‌های انسانی تیموكینون و د ی‌تیموكینون خاصیت سیتوتوكسیك را نشان د اد ه است.

آزمایش د یگری بر روی موش نشان د اد ه كه سیاه‌د انه قاد ر به خنثی كرد ن سموم كبد ی است.

بیشتربخوانید:

بهترین روش مصرف روغن سیاه دانه برای کاهش وزن و لاغری

 

مصرف موضعی این گیاه به شكل مرهم، كه از له‌شد ه‌ی د انه‌ها به د ست می‌آید ، برای كاهش تورم و به ‌خصوص د رد  روماتیسم مؤثر است. روغن سیاه‌د انه نیز ضد  ورم است و به عنوان ضد  اكسید ان قوی عمل می‌كند .

یكی د یگر از خواص سیاه‌د انه كه د ر تحقیقات جد ید  مورد  تأیید  قرار گرفته، تسكن سرد رد  است. خاصیت د یگر آن، كاهش قند  خون می‌باشد  و برای افراد ی كه به انسولین وابسته نیستند ، مفید  است. سیاه‌د انه كرم‌كش نیز می‌باشد  و اسانس آن خاصیت ضد  كرم و ضد  میكروب د ارد .

د ر قد یم از سیاه‌د انه برای د رمان آب‌مروارید ، آبسه‌ها، پارازیت‌ها و د یگر موارد  عفونی استفاد ه می‌كرد ند .

سیاه‌د انه برای زنان د ر تحریك قاعد گی (به عنوان قاعد ه‌آور) و افزایش شیر مؤثر است و آزمایشی كه روی موش انجام گرفته، نشان د اد ه است كه د ر رحم نیز خاصیت ضد  انقباض ایجاد  می‌كند .

د ر مطالعه‌ای مصرف د انه‌ی سیاه‌د انه د ر موش یك تا د ه روز پس از آمیزش جنسی باعث جلوگیری از حاملگی شد ه است. تحقیق د یگری بر روی همین جانور نشان د اد ه است كه مصرف سیاه‌د انه باعث كاهش فشار خون سرخرگی می‌شود  كه احتمال می‌رود  چنین اثری را د ر انسان نیز د اشته باشد .

د ر حال حاضر از سیاه‌د انه ‌به عنوان اد ویه و طعم‌د هند ه استفاد ه‌ی زیاد ی د ر جهان می‌شود .

  احتیاط:

گزارش‌های ناد ری از حساسیت موضعی به روغن سیاه‌د انه وجود  د ارد .

 

 مصرف د ر د وران بارد اری و شیرد هی:

مصرف سیاه‌د انه د ر د وران شیرد هی بلامانع است، ولی مصرف روغن و یا د انه‌ی آن د ر د وران بارد اری توصیه نمی‌شود .

 

  طریقه و میزان مصرف:

6/0 تا 2/1 گرم د انه‌ی له‌شد ه د ر چای گرم نوشید ه شود .

 بیشتربخوانید:

سیاه دانه؛ دردانه سلامتی

 

 

  مهم‌ترین اثرات گزارش‌شد ه:

سقط‌كنند ه، آمیب‌كش، ضد  د رد ، ضد  میكروب، ضد  سرطان، پاد زهر جیوه، ضد  حساسیت، ضد  اكسید ان، ضد  اكسی‌توسیك (ضد  انقباض رحم)، ضد  اسپاسم، ضد  ویروس، بازكنند ه‌ی برونش‌ها، ضد  قارچ، ضد  نفخ، CNS د پرسانت، ضد  حاملگی، هضم‌كنند ه، معرق، اد رارآور، شیرافزا، كاهش‌د هند ه‌ی پرفشاری خون، كاهش‌د هند ه‌ی اوره‌ی خون، محافظ كبد ، محرك سیستم ایمنی بد ن، حشره‌كش، كرم‌كش، مسهل، محرك تنفسی و تقویت‌كنند ه‌ی معد ه.

 

  نكات قابل توجه:

1- د ر صفحه‌ی 88 كتاب هند بوك آومد یسینال هربز چاپ د وم سال 2002 جیمز اِی. د اك از قول پیغمبر عظیم‌الشأن اسلام، حضرت محمد  (ص)، د ر مورد  سیاه‌د انه چنین نوشته است:

«حضرت محمد  (ص) سیاه‌د انه را د وای همه د رد ها می‌د انستند  و از 1400 سال قبل مصرف آن را به مسلمانان توصیه فرمود ه‌اند ؛ به همین جهت سیاه‌د انه یكی از مشهورترین گیاهان د ارویی د ر جهان اسلام است.»

2 – تحقیقات وسیعی كه طی سالیان د راز به‌ خصوص د هه‌های اخیر بر روی سیاه‌د انه انجام و د ست‌كم بیش از سی اثر مهم آن كشف شد ه، حاكی از اهمیت این گیاه پرارزش است كه توصیه‌ی حضرت رسول اكرم (ص) را مورد  تأیید  قرار می‌د هد .

3 – با توجه به خواص باارزش سیاه‌د انه می‌توان آن را به طرق مختلف از جمله د ر انواع غذاها، ترشی‌ها، نان‌ها، اد ویه‌جات و طعم‌د هند ه‌ها مصرف نمود .

برچسب ها: خواص سیاه دانه، سیاهدانه، روغن سیاه دانه تعداد بازديد: 139 تعداد نظرات: 0

نظر شما درباره این مقاله چیست؟

فیلم روز
تصویر روز