به قلم : د کتر مجید حاجی فرجی ؛ متخصص تغذیه و رژیم درمانی و عضو فرهنگستان علوم پزشکی کشور
تحریریه زندگی آنلاین : در بسیاری از کانالها، فضاهای مجازی و گروهها، تبلیغ زیادی راجع به انواع نمکها به صورت جایگزین نمک یددار تصفیه شده پیشنهاد و حتی گاهی ادعاهای درمانی هم در مورد آنها مطرح میشود.
پروتکل کشوری یددار کردن نمک
اولاً باید گفت بیش از سی سال پیش، شیوع بالای گواتر را در بسیاری از شهرهای کشور از جمله حاشیه پایتخت داشتیم که درصد زیادی از خانوادهها و افراد به ویژه کودکان دچار گواتر و اختلال رشد، به ویژه رشد ذهنی و یا یادگیری بودند. یک پروتکل کشوری کمک کرد که در طول زمان در دو دهه این شیوع به نزدیک صفر درصد برسد. توفیق بسیار خوبی کسب شد و این موفقیت صرفاً با یددار کردن نمک تصفیه شده انجام شد. نمک، پایه مهمی بود که مردم روزانه مصرف میکردند. مقدار آن هم زیاد نبود و به ازای هر گرم نمک، چیزی حدود ppm 40 یُدات پتاسیم اضافه شده بود.
ادعاهای عجیب و غریب!
در سالهای اخیر به ویژه راجع به استفاده از نمکهای متفاوت از جمله نمک سنگ، نمک دریا، نمکهای رنگی در فضاهای مجازی تبلیغاتی میشود که باید گفت از نظر میزان سدیم موجود هیچ تفاوتی بین آنها نیست. دریافت سدیم بالا میتواند خطراتی در بروز بیماریها از جمله پرفشاری خون ایجاد کند. در بسیاری از افراد پمپ سدیم - پتاسیم در سلولها دچار اختلال میشود و بیماریهای کلیوی را به همراه دارد، لذا اینکه بعضی از تبلیغات ادعا میکنند که مصرف بعضی از نمکهای رنگی میتواند منجر به کاهش پرفشاری خون شود، بسیار اشتباه بوده و هیچ مبنا و استناد علمی ندارد، لذا نباید به این تبلیغات استناد کرد و تحت تأثیر آنها واقع شد.
گران، اما مضر
نکته دیگر اینکه افرادی که تبلیغ میکنند و این نمکها را با قیمتهای گزاف به مردم میفروشند، در واقع نمک تصفیه نشدهای را در اختیار مردم میگذارند که حاوی سایر املاح و عناصر فلزی هستند که همراه با نمک به بدن وارد میشوند و خود همین امر میتواند اختلالات زیادی را ایجاد کند، بنابراین هم از نظر بهداشتی و ایمنی خطر دارد و دارای آلایندههای مختلف میباشد و هم اینکه ادعاهایی که میشود، بسیار نادرست است، توصیه ما به عموم مردم این است که سعی کنید حتماً از نمکهای تصفیه شده یدداری که در اختیار هست، استفاده نمایید و توجه داشته باشید که این تبلیغات هیچ سند علمی ندارند.
نمکهای دریا
در مورد نمکهای دریا هم باید گفت چنانچه بعضی از آنها که در بازار موجود میباشند، تصفیه شده و دارای پروانه بهداشتی بوده و تحت کنترل سازمان غذا و دارو باشند، یعنی آلایندههای آنها زدوده شده باشند، به تنوع میتوانند مورد استفاده قرار گیرند، اما به هیچوجه نبایستی تحت اغوای تبلیغات فضاهای مجازی در مورد ادعاهای افراد در خصوص مصرف نمکهای رنگی یا نمکهای دریا قرار گیرید.