Loading...
شما از نسخه قدیمی این مرورگر استفاده میکنید. این نسخه دارای مشکلات امنیتی بسیاری است و نمی تواند تمامی ویژگی های این وبسایت و دیگر وبسایت ها را به خوبی نمایش دهد.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه به روز رسانی مرورگر اینجا کلیک کنید.
یکشنبه 6 اسفند 1396 - 01:15

10
شهریور
ارزيابي كودك با خونريزي بخش فوقاني دستگاه گوارش

ارزيابي كودك با خونريزي بخش فوقاني دستگاه گوارش

خونريزي‌هاي دستگاه گوارش در كودكان گاهي باعث ايجاد وحشت در خانواده‌ها و ...

خونريزي‌هاي دستگاه گوارش در كودكان گاهي باعث ايجاد وحشت در خانواده‌ها و پزشك مي‌شود كه در صورت عدم رسيدگي بموقع ممكن است مشكلاتي غيرقابل به بار آورد. در بعضي موارد اين خونريزي‌ها زياد خطرناك نيست ولي اقدامات نابجايي كه انجام مي‌شود ممكن است به كودكان آسيب برساند.
با توجه به سن كودك خونريزي گوارشي در كودكان به عوامل زيادي بستگي دارد. در خونريزي از بخش‌هاي فوقاني دستگاه گوارش و دفع خون در مواردي از طريق استفراغ و در بعضي موارد از طريق مدفوع است كه هر يك از آنها علل متفاوتي دارد. اگر خونريزي زياد باشد در استفراغ بچه خون تازه وجود دارد، اما اگر خونريزي كمتر و خفيف باشد خون در معده مي‌ماند و تحت تاثير ترشحات معده رنگ آن عوض شده به رنگ قهوه‌اي تبديل مي‌شود و در استفراغ خون قهوه‌اي مشاهده مي‌گردد. اگر در استفراغ خون تازه باشد، احتمالا خونريزي شديد است و در صورتي كه خون قهوه‌اي باشد، احتمال خونريزي خفيف مي‌رود. در مدفوع هم همين‌طور است؛ اگر خونريزي شديد باشد، خون تازه در مدفوع وجود دارد. در خونريزي خفيف كودكي كه به عنوان مثال زخم اثني‌عشر دارد و خونريزي مربوط به بخش فوقاني است، خون براي رسيدن خون بخش انتهايي بايد از روده رد شود. در اين حالت به علت تغييراتي كه صورت مي‌گيرد، مدفوع سياه‌رنگ مي‌شود. بنابراين وقتي خون سياه‌رنگ مي‌بينيم، تشخيص مي‌دهيم خونريزي خفيف و مربوط به معده و اثني‌عشر است.
آيا هميشه مدفوع سياه‌رنگ دليل خونريزي خفيف است؟
در مواردي مدفوع سياه مربوط به نوع تغذيه كدك است. در صورت مصرف آهن و اسفناج ممكن است مدفوع سياه‌رنگ شود. لذا هر مدفوع سياهي به معني خونريزي نيست. در مورد استفراغ هم همين طور است. بچه‌هايي كه گوجه‌فرنگي يا ژله مي‌خورند، رنگ قرمز در استفراغ آنها ديده مي‌شود كه مربوط به خون نيست.
چگونه پزشك مي‌تواند تشخيص دهد رنگ قرمز مربوط به خون است يا استفراغ؟
پزشك با بررسي سوابق كودك به تشخيص نزديك مي‌شود؛ به عنوان مثال از خانواده او مي‌پرسد، آيا در گذشته دل درد، آلرژي يا عمل جراحي داشته است؟
گاه نيز هنگام معاينه كودك به مواردي برمي‌خورد كه نشان‌دهنده خونريزي است. مثلا ممكن است روي پوست او علامتي از خونريزي وجود داشته باشد. بنابراين با سوالات، معاينات و آزمايش‌هاي كمكي به احتمال زياد تشخيص خونريزي داده مي‌شود.
بررسي علل شايع خونريزي‌هاي بخش تحتاني دستگاه گوارش
دكتر علي‌اكبر سياري
فوق‌تخصص گوارش اطفال، استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
پزشك امروز: دستگاه گوارش كيلومترها طول دارد. پس مواد غذايي كه خورده مي‌شوند چندين كيلومتر با روده‌اي كه تماما با خون تماس دارد مرتبطند، ولي هيچ‌گاه نبايد در داخل روده خون وجود داشته باشد. وارد شدن خون به دستگاه گوارش  موردي غيرطبيعي تلقي مي‌شود. مادري كه به پزشك مراجعه كرده و اظهار مي‌كند بچه‌اش خونريزي دارد، چند بررسي اوليه بايد در مورد كودك او صورت گيرد:
1- آيا واقعا خونريزي دارد؟ بايد توجه داشت بسياري از مواد غذايي مانند گوجه‌فرنگي، هندوانه، توت‌فرنگي، لبو يا داروهاي حاوي بيسموت ممكن است ظاهري خوني در مدفوع ايجاد كنند.
2- چقدر خون از دست داده؟ ممكن است كودك آنقدر خون از دست داده باشد كه منجر به فوت او شود. پس لازم است حجم خون از دست رفته با روش‌هايي مشخص شود، زيرا  بسيار حياتي و مهم است.
3- محل خونريزي كجاست؟
4- آيا در حال حاضر خونريزي ادامه دارد يا متوقف شده است. اين مورد براي پزشك بسيار اهميت دارد.
5- با مشخص شدن محل و علت خونريزي چه اقداماتي بايد صورت گيرد؟
خونريزي در هر نقطه‌اي از دستگاه گوارش غيرطبيعي است. دفع خون از مدفوع به دو صورت است: يا بچه خون قرمز روشن دفع مي‌كند يا مدفوعي سياه و قيري رنگ و بدبو دارد. وقتي خونريزي از قسمت بالاي روده باشد به مرور كه از روده عبور مي‌كند تغيير رنگ مي‌دهد و به صورت سياه‌قيري درمي‌آيد. لازم به ذكر است مصرف آهن و برخي از داروها، رنگ مدفوع را تغيير مي‌دهد و سياه مي‌كند.
ممكن است خونريزي از قسمت بالاي دستگاه گوارش مثل بيني بوده و خون بالا رفته در نتيجه استفراغ بچه خوني شود. خونريزي از لوزه هم سبب ايجاد استفراغ خوني مي‌شود. ممكن است خونريزي در مري باشد كه شايع‌ترين علت آن افزايش فشار وريد پورت است و به علت سيروز، نارسايي كبد يا افرادي كه دچار انسداد وريد هستند، واريس وريد مري و خونريزي اتفاق مي‌افتد. خطرناك‌ترين خونريزي در دستگاه گوارش كه گاه ممكن است منجر به فوت شود، همين است.
شناسايي محل خونريزي
60 درصد از بچه‌ها تا 5-4 ماهگي رفلاكس دارند (برگشت غذا از معده به مري) در اين حالت محيط معده اسيدي است و غذا پس از مدتي ترش مي‌شود. اين مواد ترش وقتي برمي‌گردند و وارد مري مي‌شوند، مري را مي‌سوزانند و ايجاد زخم مي‌كنند؛ لذا بچه دچار بي‌قراري شده و ممكن است خونريزي كند. اين خونريزي ممكن است به صورت مخفي باشد كه در درازمدت باعث كم خوني مي‌شود. اگر خونريزي زياد باشد باعث استفراغ خوني مي‌شود. پس رفلاكس كه خيلي هم شايع است ممكن است به صورت برگشت غذا باشد. در اين حالت كودك هنگام خواب شب بي‌قراري مي‌كند. آب از دهانش مي‌آيد، موقع شير خوردن سرش را برمي‌گرداند، دست و پا مي‌زند و به علت التهاب مري دچار خونريزي مي‌شود. ممكن است التهاب در معده باشد؛ مواردي مانند زخم معده، ورم معده يا ورم اثني‌عشر كه تمامي اينها سبب ايجاد خونريزي مي‌شود و ممكن است به صورت استفراغ خوني يا دفع خون و ايجاد مدفوع سياه‌رنگ باشد.
در بعضي موارد اين بيماري نياز به جراحي فوري دارد. يكي از اين موارد زماني است كه روده بچه در هم مي‌پيچد. در اين حالت بچه با گريه، بي‌قراري، جيغ زدن و مدفوع خوني و همچنين سابقه اسهال به پزشك مراجعه مي‌كند كه در بچه‌هاي زير دو سال نياز به جراحي فوري دارد.
يكي ديگر از موارد اختلالات مادرزادي است مثل ديورتيكول مكل، زائده‌‌اي است كه از دوران جنيني باقي مي‌ماند و داخل آن مخاط معده وجود دارد. 3-1 درصد بچه‌ها دچار اين مشكل مي‌شوند.
مورد ديگري كه نياز به عمل جراحي فوري داريد خونريزي‌ها وسيع و خطرناكي است كه باعث كم‌خوني شديد و شوك مي‌شود. مورد ديگر زماني است كه پزشك محل خونريزي را پيدا نمي‌كند و خونريزي ادامه مي‌يابد. در اين حالت كودك به مقدار زيادي خون نياز دارد و بايد به جراح مراجعه كند.
گاهي اختلالات عروقي (همانژيوم) سبب ايجاد خونريزي مي‌شود. بعضي از بچه‌ها داراي خال‌هاي عروقي روي پوست هستند. در صورتي كه اين خال در روده باشد خونريزي مي‌دهد. اگر خال در روده كوچك باشد نمي‌توان محل آن را پيدا كرد. چون روده كوچك را نمي‌توان آندوسكوپي كرد (ولي معده، مري و روده بزرگ را مي‌توان آندوسكوپي كرد). در نتيجه كودك مرتب خونريزي دارد كه براي تشخيص بايد از ابزارهاي ديگر استفاده نمود. در بعضي موارد علت خونريزي اختلال در دستگاه گوارش نيست؛ مثلا بچه‌اي كه كبد نارسا دارد فاكتورهاي انعقادي را نمي‌سازد، در نتيجه دچار خونريزي مي‌شود. يا در بچه‌هايي كه سرطان دارند تعداد پلاكت‌ها پايين مي‌افتد و در دستگاه گوارش هم خونريزي به وجود مي‌آيد. نارسايي كليه نيز مي‌تواند در دستگاه گوارش خونريزي ايجاد كند. عفونت در خون يكي ديگر از علل خونريزي دستگاه گوارش است. گاه به علت التهاب عروقي و در نتيجه گرفتگي عروق در دستگاه گوارش كودك دچار دل‌درد، خونريزي مي‌شود كه در مواردي حتي منجر به جراحي مي‌گردد. در بعضي موارد نيز سرطان روده بزرگ سبب ايجاد خونريزي در دستگاه گوارش مي‌شود كه خوشبختانه اين نوع سرطان در بچه‌ها شايع نيست.
در برخي موارد التهاب روده بزرگ در كودكان سبب ايجاد خونريزي مي‌شود. اين التهاب باعث زخم روده و اسهال مي‌شود كه در نهايت به خونريزي، دل‌درد و كم‌اشتهايي منجر مي‌گردد. به اين بيماري كوليت اولسروز گفته مي‌شود.
بيماري كرون يا TBD (التهاب روده بزرگ) نيز سبب ايجاد خونريزي مي‌شود كه مربوط به بزرگسالان است در بچه‌ها زياد شايع نيست و مي‌توان با كولونوسكوپي آن را تشخيص داد. تعداد پوليپ‌ها از يك تا چند عدد متغير است كه سبب دفع خون روشن بدون دل درد مي‌شوند و در سن 6-2 سالگي شايع‌تر است. مهم‌ترين علت خونريزي تحتاني دستگاه گوارش نيز زخم مقعد است كه به علت يبوست ايجاد شده و شقاق مقعد ناميده مي‌شود.
 

تعداد بازديد: 247 تعداد نظرات: 0

ارسال نظر

فیلم روز
تصویر روز