به قلم : مریم نوحهگری ؛ دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه ؛ دانشگاه علوم پزشکی ایران
nohegarim@gmail.com
تحریریه زندگی آنلاین : شب یلدا، بلندترین شب سال، یکی از کهنترین و زیباترین سنتهای ایرانی است که با دورهمیهای خانوادگی، قصهگویی و سفرهای پر از خوراکیهای رنگارنگ شناخته میشود. در این شب معمولا انواع تنقلات و شیرینیها روی میز قرار میگیرند؛ اما بهتر است مصرف خوراکیهای پرقند و پرنمک محدود شود و میوهها بهعنوان سالمترین گزینهها جایگزین شوند.
از دانههای یاقوتی انار گرفته تا شیرینی خرمالو و خنکای هندوانه، هر کدام نهتنها زیبایی خاصی به سفره میبخشند، بلکه سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهایی هستند که برای رشد و سلامت کودکان ضروری میباشند. به همین دلیل، یلدا میتواند فرصتی باشد تا در کنار لذت بردن از یک سنت اصیل، خانوادهها مصرف میوه را بهعنوان جایگزینی سالم میان تنقلات پرشکر و پرچرب به کودکان معرفی کنند.
اهمیت انتخاب خوراکی سالم برای کودکان
کودکان در حال رشد، نیازهای تغذیهای ویژهای دارند و تامین ویتامینها، مواد معدنی و انرژی کافی برای آنها ضروری است. مصرف خوراکیهای پرقند، پرنمک یا فرآوریشده میتواند علاوه بر ایجاد اضافهوزن و مشکلات گوارشی، نیازهای واقعی بدن کودک را تأمین نکند و حتی با افت انرژی و کاهش تمرکز همراه باشد.
به همین دلیل، شب یلدا فرصتی طلایی است تا خوراکیهای سالم مانند میوهها جایگزین تنقلات ناسالم شوند. این انتخاب نه تنها سلامت جسمانی کودکان را تضمین میکند، بلکه به آنها کمک میکند عادتهای غذایی درست و پایدار را از همان کودکی بیاموزند، بدون اینکه از شادی و لذت مراسم کاسته شود.
در ادامه این مقاله، به بررسی فواید میوههای یلدایی برای کودکان میپردازیم و نشان میدهیم چگونه هر یک از این میوهها میتوانند نقش موثری در رشد، سلامت و انرژی کودکان ایفا کنند.
انار
انار، میوه سرخ و جذاب شب یلدا، نهتنها طعم شیرین و کمی ترش دارد، بلکه سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانها است که برای رشد و سلامت کودکان بسیار مفید میباشد. مصرف انار میتواند التهاب بدن را کاهش دهد، به هضم غذا و رفع مشکلات گوارشی کمک کند، تب را کنترل نماید و سلامت دندانها و کبد کودکان را حفظ کند. علاوه بر این، انار منبع طبیعی آهن است و به پیشگیری و درمان کمخونی کمک میکند، دردهای عضلانی را کاهش میدهد، سیستم ایمنی و عملکرد مغز را تقویت میکند و با وجود آنتیاکسیدانهای قوی، خطر برخی بیماریها و حتی سرطانها را کاهش میدهد. این میوه خوشمزه، ضمن اینکه جایگزین سالمی برای تنقلات پرقند و شور است، میتواند به کودکان انرژی، رشد و سلامت لازم را در طول زمستان هدیه دهد.
خرمالو
خرمالو سرشار از فیبر، ویتامین A و آنتیاکسیدانهای قوی است که برای سلامت و رشد کودکان بسیار مفیدند. مصرف این میوه میتواند به کاهش التهاب، حفظ سلامت قلب، حمایت از سیستم ایمنی و حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک کند. فیبر موجود در خرمالو به کنترل قند خون و کاهش کلسترول خون کمک میکند، در حالی که ویتامین A سلامت پوست، بینایی و رشد سلولها را بهبود میبخشد. وجود فلاونوئیدها و کاروتنوئیدها خواص آنتیاکسیدانی قوی به خرمالو میدهد و میتواند ریسک برخی بیماریها را کاهش دهد. این میوه را میتوان تازه، خشک، پخته یا در کیک و اسموتی مصرف کرد و بهعنوان یک میانوعده سالم جایگزین تنقلات پرقند برای کودکان به کار برد.
هندوانه
هندوانه یکی از میوههای پرآب و خوشمزه است که میتواند جایگزینی سالم و لذیذ برای تنقلات پرقند و پرنمک کودکان باشد. این میوه کمکالری، حاوی فیبر، ویتامینهای A و C و ترکیبات آنتیاکسیدانی است که به تقویت سیستم ایمنی، سلامت پوست و چشمها و عملکرد بهتر بدن کمک میکند. لیکوپن و سیترولین موجود در هندوانه میتوانند به کاهش التهاب، حمایت از مفاصل و استخوانهای در حال رشد و افزایش انرژی پس از بازی و فعالیتهای روزانه کودکان کمک کنند.
پرتقال
پرتقال یکی از میوههای مهم و پرمصرف شب یلدا است که علاوه بر طعم شیرین و عطر دلپذیر، ارزش تغذیهای بالایی دارد. این میوه سرشار از ویتامین C میباشد؛ ویتامینی که برای تقویت سیستم ایمنی کودکان و افزایش توان بدن در مقابله با بیماریهای شایع فصل زمستان، مانند سرماخوردگی، اهمیت ویژهای دارد. ویتامین C همچنین در تولید کلاژن نقش دارد و به رشد و ترمیم بافتها و سلامت پوست و استخوان کودکان کمک میکند. از دیگر ترکیبات ارزشمند پرتقال میتوان به فیبر غذایی اشاره کرد. مصرف فیبر به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک میکند و در پیشگیری از یبوست ـ که در کودکان شایع است ـ مؤثر میباشد. علاوه بر این، پرتقال منبعی مناسب از پتاسیم به شمار میرود؛ عنصری که برای حفظ تعادل مایعات بدن، سلامت عضلات و تنظیم فشار خون اهمیت دارد.
سیب
سیب منبع خوبی از ویتامین C و فیبر است. ویتامین C به تقویت سیستم ایمنی، ترمیم بافتها و حفظ سلامت پوست کمک میکند و فیبر موجود در آن باعث بهبود عملکرد دستگاه گوارش و پیشگیری از یبوست میشود. همچنین فیبر به ایجاد احساس سیری کمک کرده و خطر پرخوری در شب یلدا را کاهش میدهد. سیب حاوی آنتیاکسیدانها و فلاونوئیدهایی است که به سلامت قلب کمک میکنند و مصرف منظم آن میتواند به کاهش فشار خون و کلسترول کمک کند. از سوی دیگر، جویدن سیب ترشح بزاق را افزایش داده و به پاکسازی طبیعی دهان و کاهش خطر پوسیدگی دندان در کودکان کمک میکند. یکی از مزایای سیب این است که بهراحتی میتوان آن را در رژیم غذایی شب یلدا گنجاند؛ از خوردن بهصورت تازه و خام گرفته تا استفاده در سالاد میوه یا حتی پوره برای کودکان خردسال.
جمعبندی
میوههای یلدا مانند هندوانه، انار، سیب، پرتقال و خرمالو منابع غنی از ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات آنتیاکسیدانی هستند که میتوانند نقش مهمی در سلامت و رشد کودکان داشته باشند. مصرف این میوهها در وعدهها و میانوعدههای شب یلدا نهتنها به بهبود وضعیت تغذیهای کمک میکند، بلکه جایگزین مناسبی برای خوراکیهایی با قند و نمک بالا است که معمولا در این شب مصرف میشوند.
از آنجا که کودکان به دلیل رشد سریع به ریزمغذیها، فیبر و منابع طبیعی انرژی بیشتری نیاز دارند، استفاده از میوههای متنوع یلدا میتواند به تقویت سیستم ایمنی، سلامت دستگاه گوارش، رشد استخوانها و پیشگیری از مشکلاتی مانند یبوست یا اضافهوزن کمک کند. برای افزایش تمایل کودکان به مصرف میوهها، والدین میتوانند این خوراکیها را به شکل سالاد میوه، اسموتی یا برشهای کوچک و جذاب آماده کنند تا مصرف آنها سادهتر و لذتبخشتر شود.
